เหนือกว่า Liveaboard - วิธีดำน้ำที่แตกต่างที่ Raja Ampat
raja ampatscuba divingmarine biodiversitysustainable tourismenvironmenttravel
Andi Cross
ลองถามนักดำน้ำคนไหนก็ได้เกี่ยวกับราชาอัมพัต ประเทศอินโดนีเซีย รับรองว่าคุณจะได้ยินคำตอบเดียวกัน นั่นคือหนึ่งในจุดหมายปลายทางที่ดีที่สุดสำหรับนักดำน้ำทั่วโลก ราชาอัมพัตขึ้นชื่อเรื่องแนวปะการังอันกว้างใหญ่ที่พลิ้วไหวไปด้วยสิ่งมีชีวิต ฝูงปลามากมาย ปลากระเบนราหูที่สง่างาม และม้าน้ำแคระที่หายาก ทุกจุดที่นี่ให้ความรู้สึกเหมือนได้ไปดำน้ำระดับโลก แต่กว่าจะได้ดำน้ำครั้งต่อไป รับรองว่ามาตรฐานจะสูงขึ้นไปอีก หากคุณกำลังมองหาการดำน้ำที่ราชาอัมพัต คุณจะได้สัมผัสประสบการณ์ใต้น้ำที่เข้มข้น ต่อเนื่อง และน่าประทับใจ จนทำให้คุณอดสงสัยไม่ได้ว่าจะมีที่ไหนในโลกที่จะเทียบเคียงได้กับที่นี่
ราชาอัมปัต ตั้งอยู่ในจังหวัดปาปัวทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศอินโดนีเซีย เป็นหมู่เกาะที่ประกอบด้วยเกาะประมาณ 1,500 เกาะ แนวหินปูน และสันทรายที่ปลายสุดด้านตะวันตกเฉียงเหนือของคาบสมุทรเบิร์ดส์เฮด ตั้งอยู่ใน สามเหลี่ยมปะการัง ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นศูนย์กลางความหลากหลายทางชีวภาพทางทะเล สามเหลี่ยมปะการังครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของ อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และ มาเลเซีย มีความหลากหลายทางชีวภาพของปลาและปะการังในแนวปะการังมากที่สุดในโลก การดำน้ำที่ราชาอัมปัตคือการได้สัมผัสประสบการณ์ภาพชีวิตที่มหาสมุทรของเราเคยมีลักษณะเป็นอย่างไรในอดีตกาล
แม้แต่ชื่อ "ราชาอัมปัต" ก็ยังมีความหมายและประวัติศาสตร์อันยาวนาน คำว่า "ราชาสี่องค์" อ้างอิงถึงเกาะหลักสี่เกาะ ได้แก่ มิซูล ซาลาวาตี บาตันตา และไวเกโอ ตามตำนานเล่าว่า มีหญิงคนหนึ่งพบไข่มังกรเจ็ดฟอง โดยสี่ฟองฟักออกมาเป็นกษัตริย์ที่ปกครองหมู่เกาะนี้ อีกฟองหนึ่งกลายเป็นราชินี อีกฟองหนึ่งกลายเป็นผี และฟองสุดท้ายยังคงไม่ฟัก สุดท้ายกลายเป็นหินที่ชุมชนท้องถิ่นเคารพบูชาในปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม ตามประวัติศาสตร์แล้ว ชื่อนี้มาจากรัฐสุลต่านติโดเรแห่ง หมู่เกาะโมลุกกะ ในศตวรรษที่ 15 ซึ่งแต่งตั้งผู้ปกครองท้องถิ่นสี่คนให้ปกครองดินแดนเหล่านี้
ปัจจุบัน ราชาอัมพัตเป็นหนึ่งในป้อมปราการสุดท้ายของระบบนิเวศทางทะเลที่อุดมสมบูรณ์และสมบูรณ์ ทำให้ที่นี่กลายเป็นจุดหมายปลายทางอันดับต้นๆ ในรายการของนักดำน้ำหลายคน ที่ต้องไปเยือนอย่างน้อยสักครั้งในชีวิต ด้วยเกาะ 610 เกาะและแนวชายฝั่งยาวกว่า 740 กิโลเมตร ภูมิภาคนี้มอบมุมมองที่หาที่เปรียบมิได้สู่โลกที่ยังคงหลงเหลืออยู่ แต่กาลเวลากลับเป็นสิ่งที่แปลกประหลาด เมื่อเวลาผ่านไป แม้แต่พื้นที่ห่างไกลที่สุดของโลกก็ยังต้องยอมจำนนต่อแรงกดดันของการพัฒนาให้ทันสมัย ในปี 2018 ข่าวเกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพของราชาอัมพัตได้แพร่กระจายไปอย่างกว้างขวาง และนักดำน้ำจากทั่วโลกต่างเดินทางมาดำน้ำที่ราชาอัมพัตเพื่อสัมผัสกับความงามใต้น้ำอันบริสุทธิ์
จุดหมายปลายทางการดำน้ำที่ครั้งหนึ่งเคยห่างไกลผู้คนกลับเข้าถึงได้ง่ายกว่าที่เคย ดึงดูดนักท่องเที่ยวให้เข้ามามากขึ้นเรื่อยๆ อย่างไรก็ตาม การเดินทางไปยังราชาอัมพัต ยังคงไม่ใช่เรื่องง่าย แม้จะมีการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่เพิ่มขึ้นทั่วทั้งภูมิภาค การเดินทางมาที่นี่ต้องบินผ่านจาการ์ตาหรือบาหลีก่อนถึงเมืองโซรอง ซึ่งเป็นเมืองประตูสู่เกาะ จากนั้นต้องนั่งเรือเฟอร์รี่หรือเครื่องบินเช่าเหมาลำไปยังจุดดำน้ำถัดไป
นักดำน้ำส่วนใหญ่มักจะเลือกสำรวจภูมิภาคนี้ด้วยเรือ Raja Ampat liveaboards ซึ่งให้บริการดำน้ำหลากหลายจุดตลอดทริปเดียว แต่ข้อเสนอนี้ทำให้ผมอยากลองสำรวจตัวเลือกอื่น ซึ่งถือเป็นตัวเลือกที่ไม่ค่อยมีใครต้องการมากนัก
การดำน้ำที่ราชาอัมพัตทางบกแทนการไปดำน้ำแบบไลฟ์อะบอร์ดจะหมายถึงอะไร?
ฉันจะดำน้ำที่ราชาอัมพัตอย่างยั่งยืนไปพร้อมกับการได้เชื่อมต่อกับชุมชนท้องถิ่นที่เรียกสถานที่แห่งนี้ว่าบ้านได้ไหม? คำถามเหล่านี้ได้หล่อหลอมแนวทางของฉัน ซึ่งประกอบด้วยการใช้เวลาสองสัปดาห์ทั่วหมู่เกาะนี้ ฉันกระตือรือร้นที่จะดูว่าการดำน้ำบนบกจะให้ผลลัพธ์ที่คุ้มค่าเท่ากับประสบการณ์บนเรือไลฟ์อะบอร์ดหรือไม่ ทั้งหมดนี้ก็เพื่อหวังว่าจะได้เชื่อมโยงกับสถานที่ที่ได้รับการยกย่องว่าเป็น "ที่สุด" แห่งนี้ให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น
การเดินทางเริ่มต้นที่เกาะมิซูล เกาะทางใต้สุด ก่อนจะมุ่งหน้าขึ้นเหนือสู่ไวเกโอ เรารู้ทันทีว่าข่าวลือเกี่ยวกับสถานที่แห่งนี้เป็นเรื่องจริง ทั้งสองภูมิภาคนี้มอบประสบการณ์ที่เหนือความคาดหมาย:
นี่เป็นการดำน้ำที่ดีที่สุดครั้งหนึ่งที่เราเคยพบใน การสำรวจ Edges of Earth
เมื่อโดยสารเรือเร็วข้ามฟากจากเมืองโซรองไปยังมิซูล เราก็พบว่าตัวเองอยู่ในพื้นที่ห่างไกลอันแท้จริงของหมู่เกาะ ล้อมรอบไปด้วยเรือประมงท้องถิ่น หมู่บ้านเหนือน้ำบนเสาไม้ และแนวพายุที่กำลังเคลื่อนเข้ามาจากทุกทิศทุกทางที่คุณสามารถมองเห็นได้แต่ไกลหลายไมล์เนื่องจากท้องฟ้าที่ไม่ถูกบดบังด้วยความทันสมัย
หนึ่งในสิ่งที่น่าประทับใจที่สุดของการดำน้ำในภาคใต้คือระบบควบคุมที่เข้มงวด โดยอนุญาตให้ดำน้ำได้ครั้งละหนึ่งลำต่อจุดดำน้ำ โดยประสานงานผ่านระบบการจองที่เป็นระบบ เรื่องนี้เกี่ยวข้องกับโลจิสติกส์มากพอๆ กับการนำแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดในการอนุรักษ์ไปปฏิบัติจริง
รีสอร์ทมิซูลและ มูลนิธิมิซูล ซึ่งเป็นองค์กรในเครือ ได้กำหนดมาตรฐานระดับโลกสำหรับการท่องเที่ยวดำน้ำอย่างยั่งยืน เพื่อให้มั่นใจว่านักดำน้ำจะได้มีปฏิสัมพันธ์กับระบบนิเวศอันเปราะบางเหล่านี้อย่างมีความรับผิดชอบ โดยบ่อยครั้งที่ไม่ทันรู้ตัว ในภูมิภาคที่ความแออัดยัดเยียดและการท่องเที่ยวที่มากเกินไปคุกคามสิ่งมีชีวิตในทะเล มิซูลได้พิสูจน์แล้วว่าด้วยการจัดการอย่างรอบคอบ แม้แต่แหล่งที่มีผู้คนพลุกพล่านก็ยังสามารถคงไว้ซึ่งความปลอดภัยได้ และการดำน้ำที่ราชาอัมปัตอาจให้ความรู้สึกเหมือนอยู่ห่างไกลอย่างแท้จริง
การดำน้ำที่ราชาอัมพัตในเดือนมกราคมหมายถึงการได้สัมผัสธรรมชาติในช่วงพีคสุด ฝูงปลาแอนโชวี่แตกกระจายเป็นพลุ่งพล่านพร้อมเพรียง ขณะที่เหล่านักล่าเริ่มไล่ล่าอย่างไม่ลดละเพื่อเอาชีวิตรอดอย่างน่าหลงใหล เบื้องล่าง ปะการังอ่อนและปะการังแข็งแผ่กว้างสุดลูกหูลูกตา สลับกับภาพลานตาของสีชมพูสดใส ม่วง แดง และส้ม ผสมผสานกับสีเขียว น้ำเงิน และน้ำตาลที่ดูสงบลง
แม้แต่แหล่งฟื้นฟูปะการัง ซึ่งมูลนิธิมิซูลได้ฟื้นฟูแนวปะการังที่สูญเสียไปหลังจากการทำประมงมากเกินไป การจับปลาด้วยระเบิด การฟอกขาว และกิจกรรมทำลายล้างอื่นๆ ของมนุษย์มาเป็นเวลานานหลายสิบปี ก็ยังเป็นสวนปะการังที่สวยงามตระการตาที่สุดแห่งหนึ่งที่เราเคยเห็นมา
แม้ว่าจะมีสภาพการดำน้ำระดับโลก แต่เราแทบจะไม่เห็นเรือลำอื่นอยู่บนขอบฟ้าเลย
เราพักที่หมู่บ้านเยลลู ชุมชนที่ประกอบด้วยบ้านยกพื้นสูงเหนือผืนน้ำใสดุจคริสตัล ที่นี่ เรามีโอกาสได้ฟังเรื่องราวจากคนในชุมชนโดยตรง ทั้งความท้าทาย ชัยชนะ และความผูกพันอันแน่นแฟ้นกับท้องทะเล ทุกมื้ออาหารเปี่ยมล้นด้วยรสชาติท้องถิ่น ทั้งปลาที่จับได้ในท้องถิ่น นาซีโกเร็ง และหมี่โกเร็ง (ข้าวผัดและเส้นก๋วยเตี๋ยวยอดนิยมของชาวอินโดนีเซีย) รวมถึงอาหารที่ปรุงด้วยกะทิหรือซัมบัล ซึ่งเป็นเครื่องปรุงรสที่เป็นเอกลักษณ์ของการใช้ชีวิตบนเกาะ
เมื่อฝนตกหนักในมิซูล เราได้ทราบว่าวันรุ่งขึ้นจะมีน้ำทะเลใสสะอาดที่ไม่มีการรบกวน ซึ่งเหมาะอย่างยิ่งสำหรับการเดินเรือในลำน้ำของหมู่บ้านและมุ่งหน้าออกไปสำรวจเขตรักษาพันธุ์สัตว์น้ำอันน่าทึ่งแห่งนี้อีกแห่งหนึ่ง
บทต่อไปของเราพาเราไปที่ท่าเรือไวไซ ประตูสู่ราชาอัมพัตตอนเหนือ การนั่งเรือเฟอร์รี่ข้ามคืนจากมิซูลไปทางเหนือนั้นช่างเป็นประสบการณ์ที่น่าประทับใจอย่างยิ่ง เรือลำนี้เก่าแก่และกว้างใหญ่ไพศาล ราวกับหยุดนิ่งอยู่กับที่ แม้จะมีนักท่องเที่ยวจำนวนมากมุ่งหน้าไปยังแหล่งดำน้ำชื่อดัง คำแนะนำจากคนท้องถิ่นนำเราไปสู่วิธีที่ดีที่สุดในการเดินทาง นั่นคือการจองที่พักในห้องพักรวมแบบเตียงสองชั้น มาก่อนได้ก่อน การเดินทางครั้งนี้เรียบง่าย แต่ทุกชั่วโมงยามดึก เราก็เข้าใกล้สวรรค์แห่งใหม่ของเรามากขึ้น พร้อมที่จะสำรวจและดำน้ำในสถานที่ทางตอนเหนือของราชาอัมพัต
การเข้าพักที่ Biodiversity Eco Nature Resort ซึ่งเป็นรีสอร์ทในเครือ SSI ทำให้เราได้พบกับแหล่งดำน้ำที่เป็นตำนานที่สุดของราชาอัมพัต ซึ่งตั้งอยู่ทางตอนเหนือ จากชายฝั่ง เราสามารถมองเห็นเรือไลฟ์อะบอร์ดและเรือท้องถิ่นที่รับส่งนักดำน้ำไปยังแหล่งดำน้ำที่มีชื่อเสียงอย่าง Blue Magic , Sardine Reef , Cape Kri , Melissa's Garden และ Fam Slope
แม้จะมีผู้คนพลุกพล่านในพื้นที่ แต่ตัวรีสอร์ทเองก็ให้ความรู้สึกเหมือนซ่อนตัวอยู่ห่างไกล ห่างไกลในตัวเอง และมุ่งมั่นอย่างเต็มที่ใน การดำน้ำอย่างยั่งยืน การดำน้ำทุกครั้งได้รับการกำหนดเวลาอย่างรอบคอบเพื่อหลีกเลี่ยงความแออัด เพื่อให้แน่ใจว่าเราจะไม่ชนกับวงจรเรือไลฟ์อะบอร์ดจนต้องปล่อยนักดำน้ำอย่างน้อย 30 คนลงน้ำพร้อมกัน
เรือของเราจุได้จำกัดเพียง 8-10 คน และด้วยทีมดำน้ำขนาดเล็กที่มีการจัดการอย่างดี เราจึงแทบไม่เคยเห็นกันใต้น้ำเลย
ภาคเหนือก็น่าตื่นตะลึงไม่แพ้ภาคใต้ ด้วยกระแสน้ำเชี่ยวกรากที่พัดพาฝูงปลาทะเลลึกมาปะทะกันนับสิบตัว กระเบนราหูเมลานิกบินผ่านเหนือศีรษะอย่างราบรื่น ปีกสีเข้มทอดเงาสะท้อนลงบนผืนน้ำสีน้ำเงิน ฝูงปลาค้างคาวเคลื่อนตัวอย่างช้าๆ ขณะที่ฉลามครีบเทา ฉลามครีบขาว และฉลามครีบดำว่ายผ่านไปอย่างช้าๆ แทบไม่รู้จักเราเลย
ท่ามกลางเหล่าเซฟาโลพอด ทั้งปลาหมึกกระดอง ปลาหมึกยักษ์ และปลาหมึกยักษ์ ปลานโปเลียนวราสส์ขนาดมหึมา และสัตว์ทะเลจำนวนมหาศาล ทุกช่วงเวลาราวกับถูกครอบงำด้วยประสาทสัมผัส เราพยายามเร่งเวลาดำน้ำให้นานที่สุดเท่าที่จะทำได้ โดยโผล่ขึ้นมาเฉพาะเมื่อจำเป็นจริงๆ เท่านั้น โดยไม่ลังเลที่จะทิ้งความตื่นตาตื่นใจที่เกิดขึ้นเบื้องล่าง
บ่อยครั้งที่ผู้คนมาดำน้ำที่ราชาอัมพัต แต่ไม่เคยก้าวเท้าออกไปนอกท่าเรือของเรือไลฟ์อะบอร์ดเลย แต่ผืนแผ่นดินที่นี่ก็งดงามไม่แพ้ท้องทะเล บริเวณรีสอร์ทเต็มไปด้วยชีวิตชีวา ตั้งแต่สัตว์มี กระเป๋าหน้า ท้องหายากที่มีหางยาวขดตัวรอบต้นปาล์ม ไปจนถึงเสียงร้องอันดังของนกป่าที่ซ่อนตัวอยู่ท่ามกลางร่มเงาของป่า
เช้าวันหนึ่ง ก่อนพระอาทิตย์ขึ้น เราออกเดินทางโดยเรือไปยังเขาวงกตบนเกาะใกล้หมู่บ้านเยนเบซีร์ เพื่อพบกับไซมอน โคลอมซูซู นักอนุรักษ์นกวัย 66 ปี ภารกิจของเขาตลอดสี่สิบปีที่ผ่านมาคือการปกป้อง นกสวรรค์สีแดง อันโด่งดัง ซึ่งครั้งหนึ่งเคยถูกล่าจนเกือบสูญพันธุ์เพื่อเอาขน
เป็นเวลาสี่ชั่วอายุคนแล้วที่ครอบครัวของเขาพยายามอย่างหนักเพื่อยุติการสังหารหมู่ โดยเลือกที่จะพานักท่องเที่ยวเข้าไปในป่าเพื่อชมนกในป่า เราเดินป่าท่ามกลางความมืดมิด และมาถึงที่โล่งพอดีตอนที่แสงแรกของวันเผยให้เห็นแสงสีแดงและสีทองอร่ามบนต้นไม้ มนต์เสน่ห์ของราชาอัมพัตแผ่ขยายออกไปไกลเกินขอบเขตของผืนน้ำ
การได้เพื่อนใหม่เป็นเรื่องธรรมดาเมื่อคุณดำน้ำราชาอัมพัตด้วยเรือไลฟ์อะบอร์ด แต่เราก็พบว่าตัวเองตกอยู่ในสถานการณ์ที่คล้ายคลึงกัน แม้จะจอดทอดสมออยู่บนบก ผู้ที่ผ่าน Nature Resort ทุกคนต่างใส่ใจโลก อยากพูดคุยถึงวิธีทำสิ่งที่ดีกว่า ตอบแทนคืนสู่สังคม และสำรวจสถานที่พิเศษที่สุดของโลกทั้งบนบกและในทะเล
ความอยากรู้อยากเห็นอย่างแท้จริงของทุกคนที่เราพบไม่ว่าพวกเขาจะมีภูมิหลังอย่างไรก็ตาม ถือเป็นสิ่งที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวสำหรับสถานที่ที่เราตั้งอยู่
แทนที่จะเลือกนอนเตียงสองชั้นและห้องโดยสารบนเรือหลายวัน พวกเขาเลือกตั้งแคมป์ที่ใช้พลังงานแสงอาทิตย์ อาหารที่มาจากแหล่งท้องถิ่น และดำน้ำอนุรักษ์ในเวลาที่เหมาะสม ซึ่งต้องเป็นวิถีแห่งอนาคตหากเราต้องการสำรวจสถานที่ห่างไกลเหล่านี้ต่อไป
อย่าเข้าใจฉันผิดนะ ฉันหลงใหลการดำน้ำมาก แต่ในสถานที่อันแสนพิเศษอย่างราชาอัมพัต ประสบการณ์นี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่การใช้เวลาทั้งหมดจมอยู่ใต้น้ำเท่านั้น การดำน้ำที่นี่ถือเป็นประสบการณ์ที่ไม่เหมือนใคร ทั้งผู้ให้บริการแบบไลฟ์อะบอร์ดและแบบบนบกสามารถเดินทางไปยังจุดดำน้ำที่ดีที่สุดได้
แต่ด้วยการเติบโตของการท่องเที่ยว ทำให้บางสถานที่ต้องเผชิญกับแรงกดดันมากเกินกว่าจะจินตนาการได้ การได้พักผ่อนในมหาสมุทรด้วยการพักบนบก แม้เพียงบางส่วนของการเดินทาง ไม่เพียงแต่เป็นทางเลือกที่มีความรับผิดชอบเท่านั้น แต่ยังเป็นโอกาสที่จะได้เห็นและดำน้ำที่ราชาอัมพัตอย่างครบถ้วน ภาพรวมของความงามที่ไม่อาจปฏิเสธได้
สถานที่ที่เราพัก จริยธรรมของผู้ประกอบการที่เราสนับสนุน และวิธีที่เรามีส่วนร่วมกับชุมชนท้องถิ่น ล้วนสร้างผลกระทบที่ยั่งยืน หากเราโชคดีพอที่จะได้สัมผัสสถานที่อันบริสุทธิ์เช่นนี้ เราย่อมเป็นหนี้บุญคุณต่อภูมิภาคเหล่านี้ในการเป็นนักเดินทางที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม
ในฐานะนักดำน้ำ ความอยากรู้อยากเห็นควรเป็นสิ่งที่เรายึดถือเสมอมา เพื่อตั้งคำถาม ค้นหา ศูนย์ดำน้ำ ที่ยั่งยืนที่ทำงานร่วมกับคนในท้องถิ่นและช่วยให้ชีวิตของพวกเขาดีขึ้น และเลือกประสบการณ์ที่ท้าทายให้เราเป็นผู้ดูแลมหาสมุทรอย่างแท้จริง
แม้จะหมายถึงการก้าวออกจากเขตสบายของคุณก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นการลองชิม ซัมบัล รสเผ็ดที่สุดในหมู่บ้าน หรือการเรียนรู้ประวัติศาสตร์อันลึกซึ้งของน่านน้ำที่คุณกำลังสำรวจ เพราะช่วงเวลาที่เหนือกว่าการดำน้ำแต่ละครั้งที่ราชาอัมพัตมอบให้ ไม่ว่าจะเป็นความผูกพัน เรื่องราว และมื้ออาหารร่วมกัน คือสิ่งที่จะติดตรึงอยู่ในใจเราไปอีกนานแม้หลังจากขึ้นจากน้ำ
พร้อมดำน้ำที่ราชาอัมพัตแล้วหรือยัง? สำรวจความงามอันหาที่เปรียบมิได้ของราชาอัมพัต และค้นหาศูนย์ดำน้ำหรือรีสอร์ทที่ใช่สำหรับคุณด้วย คู่มือการดำน้ำในราชาอัมพัต นี้ เริ่มต้นการเดินทางดำน้ำครั้งต่อไปของคุณที่สวรรค์อันน่าทึ่งแห่งนี้
-
แอนดี้ ครอส เป็นทูต SSI และผู้นำการสำรวจ Edges of Earth โดยเน้นเรื่องราวความก้าวหน้าเชิงบวกของมหาสมุทรและวิธีการสำรวจโลกอย่างมีสติมากขึ้น ติดตามข่าวสารการเดินทางได้ทาง Instagram , LinkedIn , TikTok , YouTube และ เว็บไซต์
บทความนี้ได้รับการแปลโดยอัตโนมัติและอาจมีข้อผิดพลาดเล็กน้อย โปรดอ้างอิงจากฉบับภาษาอังกฤษต้นฉบับหากมีข้อสงสัย